Nghiên cứu quan sát về phân tích chi phí dựa trên hoạt động theo thời gian (time-driven activity-based costing - TDABC) được trình bày tại ASRS Journal of Vitreoretinal Diseases Authors Forum năm 2026, tập trung vào dữ liệu từ gần 20.000 ca phẫu thuật võng mạc và gần 1 triệu ca phẫu thuật đục thủy tinh thể (cataract surgery) từ cơ sở dữ liệu CMS giai đoạn 2021-2024. Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá các yếu tố tài chính ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận phòng mổ (operating room - OR) tại các trung tâm phẫu thuật trong ngày (ASC) đối với các phẫu thuật võng mạc phức tạp.
Thách thức tiếp cận phòng mổ và bối cảnh tài chính
Dữ liệu từ khảo sát PAP năm 2025 cho thấy 70% người trả lời gặp khó khăn ngày càng tăng trong việc tiếp cận phòng mổ, con số này là 90% trong khảo sát năm 2020. Khoảng 70% phẫu thuật viên thực hiện phẫu thuật tại các ASC. Nghiên cứu đặt giả thuyết rằng các yếu tố tài chính đang tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến việc các trung tâm phẫu thuật hạn chế thực hiện phẫu thuật võng mạc. Trước đây, quan niệm phổ biến là phẫu thuật viên chiếm dụng thời gian phòng mổ kéo dài (ví dụ: 4 giờ cho một ca cắt dịch kính - vitrectomy so với 20 phút cho một ca đục thủy tinh thể), tuy nhiên, thế giới đã thay đổi và các trung tâm hiện nay phân tích hiệu quả dựa trên đơn vị thời gian.
Phương pháp phân tích chi phí dựa trên hoạt động
Nhóm nghiên cứu sử dụng phương pháp TDABC để phân tích dữ liệu từ CMS và thông tin chi phí từ Eye Care Partners, một nhà cung cấp dịch vụ nhãn khoa đa trung tâm quốc gia. Các công thức tỷ lệ tài chính được thiết lập dựa trên ba yếu tố: hoàn trả (reimbursement), chi phí (cost) và lợi nhuận (profit). Việc so sánh dữ liệu võng mạc và đục thủy tinh thể được thực hiện trên cơ sở mỗi đơn vị thời gian, vì đây là thước đo quan trọng nhất đối với các trung tâm phẫu thuật hiện nay. Kết quả cho thấy các ca phẫu thuật võng mạc kéo dài gấp 3 đến 4 lần so với phẫu thuật đục thủy tinh thể theo phân bổ thời gian trong mổ của CMS. Mặc dù hoàn trả trên mỗi ca phẫu thuật võng mạc cao hơn, nhưng lợi nhuận trên mỗi phút lại thấp hơn đáng kể.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu phẫu thuật võng mạc | Gần 20.000 ca |
| Cỡ mẫu phẫu thuật đục thủy tinh thể | Gần 1 triệu ca |
| Thời gian phẫu thuật võng mạc so với đục thủy tinh thể | Dài hơn 3 đến 4 lần |
| Lợi nhuận trên mỗi phút (võng mạc) | Thấp hơn đáng kể |
| Hiệu quả tài chính (võng mạc) | Thấp hơn khoảng 90% |
| Độ kém hiệu quả tài chính của các ca phức tạp (RD, 67113, 66986) | 98% đến 99% kém hiệu quả hơn mỗi phút |
Hướng đi và cải cách chính sách
Nghiên cứu chỉ ra rằng các ca phẫu thuật võng mạc phức tạp như bong võng mạc (RD) chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ góc độ hiệu quả tài chính. Các trung tâm phẫu thuật có xu hướng chuyển dịch sang các ca phẫu thuật có biên lợi nhuận cao và thời gian ngắn hơn. Để giải quyết vấn đề này, cần có sự cải cách hoàn trả sáng tạo, bao gồm việc tính đến độ phức tạp của ca bệnh và các nỗ lực bổ sung của trung tâm khi thực hiện các ca phẫu thuật ngoài giờ hoặc khẩn cấp. Mặc dù các nỗ lực vận động chính sách gặp nhiều khó khăn trong bối cảnh chính trị hiện tại, các chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lên tiếng từ cộng đồng võng mạc và các nỗ lực cơ sở (grassroots efforts) để đảm bảo bệnh nhân không bị trì hoãn phẫu thuật.
Bình luận: Thông tin theo ASRS Authors Forum, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Nghiên cứu này làm rõ sự mất cân bằng tài chính giữa các loại hình phẫu thuật tại ASC, giải thích lý do tại sao các ca phẫu thuật võng mạc phức tạp ngày càng khó tiếp cận tại các trung tâm này. Hạn chế của nghiên cứu là dữ liệu tập trung vào hệ thống hoàn trả của Hoa Kỳ (CMS), do đó tính ứng dụng tại các quốc gia khác cần được xem xét thận trọng.
- Tăng cường vận động chính sách để công nhận độ phức tạp của các ca phẫu thuật võng mạc trong cơ cấu hoàn trả.
- Khuyến khích các trung tâm phẫu thuật áp dụng các biện pháp hỗ trợ cho các ca phẫu thuật khẩn cấp để giảm thiểu thời gian chờ đợi.
- Nâng cao nhận thức của bệnh nhân và cộng đồng về chi phí thực tế tại các cơ sở phẫu thuật.
- Thúc đẩy các mô hình hoàn trả dựa trên giá trị thay vì chỉ dựa trên thời gian hoặc số lượng ca.
Tài liệu tham khảo:
Timothy Murray, 2026, A Comparative Time-Based Profit Analysis of Retinal and Cataract Surgery in ASCs, ASRS Journal of Vitreoretinal Diseases Authors Forum, Video ID: pUYGmfdpgws.