Quản lý biến chứng bao trước và các tình huống phức tạp trong phẫu thuật Phaco

Bs Ngô Hữu Thế
8.11.26
Last Updated

Hội thảo AIOC 2026 IC165 về các tình huống phức tạp trong phẫu thuật bao (capsular dilemmas) đã cung cấp những hướng dẫn chuyên sâu về quản lý biến chứng bao trước và các kỹ thuật xử trí trong phẫu thuật Phaco. Các chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá trước phẫu thuật, kiểm soát áp lực nội nhãn và kỹ thuật xử trí khi xảy ra rách bao (capsular tear) để tránh tiến triển thành rách bao lan rộng (wraparound tear).

Quản lý rách bao trước và dấu hiệu Argentinian Flag

Dấu hiệu Argentinian flag sign thường xuất hiện trong các trường hợp đục thủy tinh thể giai đoạn muộn (intumescent cataract) do áp lực nội nhãn cao. Để phòng ngừa, cần thực hiện đánh giá sinh trắc học (biometry) để phát hiện tiền phòng nông và độ dày thủy tinh thể tăng. Việc sử dụng OVD (Ophthalmic Viscosurgical Device) loại visco-cohesive hoặc adaptive là bắt buộc. Khi đã xảy ra rách bao, mục tiêu chính là giảm áp lực nội nhãn bằng cách sử dụng mannitol đường tĩnh mạch, sử dụng speculum để giảm áp lực lên nhãn cầu và thực hiện kỹ thuật closed chamber decompression. Việc hút dịch nội nhãn bằng kim 30 gauge qua giác mạc ngoại vi giúp giảm áp lực trước khi thực hiện xé bao (capsulorhexis) nhỏ ở vùng đã được giải áp.

Kỹ thuật Capsule Milking và xử trí rách bao

Kỹ thuật capsule milking được sử dụng để giải phóng dịch từ vùng ngoại vi và trung tâm, giúp giảm áp lực bao. Nếu rách bao xảy ra, việc đánh giá độ di động của vạt rách (flap motility sign) là rất quan trọng. Vạt rách di động (fluttering) thường là rách tiền xích đạo (pre-equatorial), trong khi vạt rách bị đảo ngược (inverted) và ngừng di động là dấu hiệu của rách bao lan rộng. Phẫu thuật viên cần duy trì cài đặt máy Phaco với áp lực thấp (low IOP, low vacuum, low aspiration flow rate) để tránh làm rộng vết rách. Việc sử dụng chopper làm lá chắn (chopper shield technique) giúp bảo vệ nội mô giác mạc trong các trường hợp nhân cứng.

Quản lý các tình huống phức tạp và zonulopathy

Trong các trường hợp đục thủy tinh thể kèm theo yếu dây chằng (zonulopathy) hoặc chấn thương, việc sử dụng các thiết bị hỗ trợ như CTR (Capsular Tension Ring) hoặc các kỹ thuật cố định túi bao là cần thiết. Imaging-guided procedure (như UVM - Ultrasound Biomicroscopy) đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá độ ổn định của túi bao và vị trí đặt IOL. Đối với các trường hợp rách bao sau (PCR), việc chuyển đổi sang kỹ thuật posterior capsular rhexis hoặc cố định IOL là những lựa chọn thay thế để đảm bảo kết quả thị lực tốt nhất cho bệnh nhân.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Liều Mannitol200 cc 20%
Kích thước kim hút dịch30 gauge
Đường kính xé bao mục tiêu4.5 mm đến 5 mm
Tỷ lệ rách bao lan rộngtài liệu không nêu
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các kỹ thuật như "capsule milking" và "flap motility sign" là những kinh nghiệm lâm sàng quý báu từ các chuyên gia, tuy nhiên cần được thực hiện bởi phẫu thuật viên có kinh nghiệm để tránh các sai sót kỹ thuật. Việc sử dụng mannitol cần cân nhắc tình trạng toàn thân của bệnh nhân.
  • Luôn duy trì hệ thống kín (closed chamber) trong suốt quá trình xử trí rách bao.
  • Sử dụng OVD visco-cohesive hoặc adaptive để ổn định tiền phòng.
  • Đánh giá flap motility sign để xác định mức độ rách bao trước khi tiếp tục phẫu thuật.
  • Sử dụng các thiết bị hỗ trợ như CTR hoặc iris/capsular hooks khi có yếu dây chằng.
  • Luôn có kế hoạch dự phòng (bail-out plan) và sẵn sàng chuyển đổi kỹ thuật nếu cần thiết.

Tài liệu tham khảo:

AIOC 2026, 2026, IC165 Decoding Complex Capsular Dilemmas Expert Approaches and Practical Precautions, aioseditorproceedings, Video ID: PVq-OwZt3kA.

Xem thêm