Tổng quan các bệnh lý võng mạc và quản lý lâm sàng tại AIOC 2026

Bs Ngô Hữu Thế
16.11.26
Last Updated

Quản lý màng tân mạch dưới võng mạc thứ phát

Tại phiên họp Hyde Park Session V (2026), các báo cáo lâm sàng đã đánh giá hiệu quả của liệu pháp kháng VEGF (anti-VEGF) trong điều trị màng tân mạch dưới võng mạc (CNVM - Choroidal Neovascular Membrane) thứ phát do nhiều nguyên nhân khác nhau. Các ca lâm sàng bao gồm bệnh nhân mắc CNVM thứ phát sau di chứng bệnh võng mạc trung tâm thanh dịch (CSCR), sẹo toxoplasmosis, bệnh lý vô căn và tân mạch cận thị. Kết quả cho thấy liệu pháp tiêm nội nhãn giúp cải thiện thị lực và ổn định kết cục giải phẫu trong thời gian theo dõi hơn 6 tháng với số lần tiêm hạn chế. Các tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi định kỳ ngay cả khi tổn thương đã ổn định, vì nguy cơ tái phát tân mạch vẫn tồn tại.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu15 bệnh nhân (nghiên cứu hồi cứu)
Liệu phápTiêm nội nhãn anti-VEGF (biosimilar)
Cải thiện thị lựcGhi nhận ở 80% trường hợp
Giảm độ dày hoàng điểm (CMT)Từ 309.5 µm (trước điều trị) xuống 200.6 µm (sau 3 tháng)
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc sử dụng biosimilar trong điều trị CNVM cần được cân nhắc dựa trên dữ liệu an toàn và hiệu quả dài hạn. Hạn chế của báo cáo là cỡ mẫu nhỏ và thiết kế hồi cứu, chưa đủ mạnh để thay đổi phác đồ chuẩn.

Tỷ lệ mắc bệnh võng mạc trẻ sinh non (ROP) tại đơn vị hồi sức tích cực

Nghiên cứu hồi cứu tại đơn vị hồi sức sơ sinh (NICU) cấp 3 ở Rajasthan, Ấn Độ đã đánh giá tỷ lệ mắc ROP ở trẻ sơ sinh nhẹ cân (VLBW - Very Low Birth Weight). Với 110 trẻ được tầm soát, kết quả cho thấy 20 trẻ mắc ROP, trong đó 9 trẻ bị ROP tiến triển (Aggressive ROP). Tỷ lệ mắc ROP tiến triển chiếm 8.2% tổng số trẻ tầm soát và 64.3% trong số các dạng ROP cần điều trị. Các tác giả nhấn mạnh sự cần thiết của việc nâng cao nhận thức cho bác sĩ nhi khoa và sơ sinh về mức độ nghiêm trọng của bệnh tại khu vực này để đảm bảo tầm soát kịp thời, ngăn ngừa mù lòa có thể tránh được.

Ảnh hưởng của dầu silicon đến võng mạc và thời điểm rút dầu

Một nghiên cứu quan sát tiến bộ trên 38 mắt đã đánh giá tác động của dầu silicon (SO - Silicon Oil) lên võng mạc thần kinh sau phẫu thuật bong võng mạc. Kết quả cho thấy độ dày lớp sợi thần kinh quanh gai thị (RNFL - Retinal Nerve Fiber Layer) giảm đáng kể trong 12 tuần đầu sau phẫu thuật. Các tác giả thảo luận về thời điểm rút dầu silicon (SOR - Silicon Oil Removal), với nhóm rút sớm (trong vòng 8 tuần) và nhóm rút muộn (8-12 tuần). Nhóm rút sớm cho thấy xu hướng cải thiện thị lực tốt hơn và ít biến chứng hơn so với nhóm rút muộn, mặc dù cần các nghiên cứu quy mô lớn hơn để xác lập thời điểm tối ưu.

Biểu hiện hệ thống trong tắc tĩnh mạch võng mạc và hội chứng Bardet-Biedl

Phiên họp cũng trình bày các ca lâm sàng về tắc tĩnh mạch võng mạc (RVO - Retinal Vein Occlusion) liên quan đến các bệnh lý hệ thống như hội chứng subclavian steal, tăng đông máu và bệnh tim do thấp khớp. Ngoài ra, báo cáo về hội chứng Bardet-Biedl (BBS) nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chẩn đoán sớm thông qua khám lâm sàng và xét nghiệm di truyền. Các tác giả khuyến cáo cần tiếp cận đa chuyên khoa đối với các bệnh nhân có biểu hiện võng mạc bất thường để phát hiện sớm các bệnh lý hệ thống tiềm ẩn.

  • Tầm soát ROP cần được ưu tiên như một chương trình sức khỏe cộng đồng tại các đơn vị NICU.
  • Cần theo dõi định kỳ các bệnh nhân CNVM thứ phát để phát hiện sớm tái phát.
  • Thời điểm rút dầu silicon sớm (6-8 tuần) có thể cân nhắc ở các trường hợp phẫu thuật ổn định để giảm thiểu độc tính lên võng mạc.
  • Khám võng mạc kỹ lưỡng là chìa khóa để phát hiện các bệnh lý hệ thống như hội chứng di truyền hoặc bệnh lý tim mạch.

Tài liệu tham khảo:

AIOC 2026, 2026, Hyde Park Session V, AIOS Editor Proceedings, Video ID: vqPO_ICdBWg.

Xem thêm