Hội nghị AIOC 2026 (phiên Community Social Ophthalmology I) đã trình bày các nghiên cứu về việc ứng dụng công nghệ mới và mô hình sàng lọc cộng đồng nhằm giải quyết gánh nặng bệnh lý nhãn khoa tại Ấn Độ. Các báo cáo tập trung vào tính khả thi của các công cụ chẩn đoán di động, vai trò của AI trong phân tầng nguy cơ và các chiến lược cải thiện tiếp cận y tế trong bối cảnh nguồn lực hạn chế.
Đánh giá khả thi của Melbourne Rapid Fields (MRF) trong sàng lọc Glaucoma
Nghiên cứu đánh giá tính khả thi của Melbourne Rapid Fields (MRF) - một nền tảng đo thị trường (perimetry) dựa trên trình duyệt web và máy tính bảng - trong việc sàng lọc Glaucoma tại các khu vực nông thôn và hạn chế nguồn lực. MRF sử dụng lưới 24-2 radial với 66 điểm, so với 54 điểm của Humphrey Field Analyzer (HFA). Dữ liệu chuẩn (normative database) của MRF bao gồm hơn 400 người tại Úc, trong đó 1/3 là người châu Á. Nghiên cứu thực hiện trên 30 mắt của 30 bệnh nhân, cho thấy sự tương đồng về Pattern Standard Deviation (PSD) và Visual Field Index (VFI) giữa MRF và HFA. Mặc dù các chỉ số độ tin cậy (reliability indices) tương đương, phân tích Bland-Altman cho thấy hai phương pháp không thể thay thế hoàn toàn cho nhau. MRF có ưu điểm là chi phí chỉ bằng 5-10% so với HFA, tính di động cao và có thể hoạt động ngoại tuyến.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu | 30 mắt, 30 bệnh nhân |
| ICC (Intraclass Correlation) | > 0.85 |
| Chi phí so với HFA | 5-10% |
| Thời gian test | Tài liệu không nêu |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Nghiên cứu này là bước đầu đánh giá tính khả thi (pilot study), cần các nghiên cứu đa trung tâm với cỡ mẫu lớn hơn để khẳng định giá trị sàng lọc thực tế.
Bất bình đẳng giới trong tiếp cận dịch vụ sàng lọc bệnh võng mạc đái tháo đường
Nghiên cứu hồi cứu tại Kerala, Ấn Độ, đánh giá sự khác biệt giới tính trong việc tiếp cận chăm sóc y tế cho bệnh võng mạc đái tháo đường (Diabetic Retinopathy - DR). Với 1.172 bệnh nhân, kết quả cho thấy 202 ca NPDR sớm không cần chuyển tuyến, 727 ca NPDR cần chuyển tuyến và 187 ca PDR. Mặc dù Kerala có tỷ lệ biết chữ 100%, tỷ lệ bệnh nhân nữ tự giác đến bệnh viện sau khi được nhắc nhở thấp hơn đáng kể so với nam giới (77% so với 93.4%). Các rào cản chính bao gồm gánh nặng chăm sóc gia đình, hạn chế di chuyển và sự phụ thuộc kinh tế. Tác giả nhấn mạnh rằng trình độ học vấn không loại bỏ được định kiến giới trong việc ưu tiên chăm sóc sức khỏe.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tổng số bệnh nhân | 1.172 bệnh nhân |
| Tỷ lệ nữ/nam trong nhóm chuyển tuyến | 55% nữ, 45% nam |
| Tỷ lệ tuân thủ sau 3 cuộc gọi (nam) | 93.4% |
| Tỷ lệ tuân thủ sau 3 cuộc gọi (nữ) | 77% |
AI trong phân tầng nguy cơ cho ghép giác mạc xuyên thấu (TPK)
Nghiên cứu hồi cứu trên 146 mắt thực hiện Therapeutic Penetrating Keratoplasty (TPK) từ 2013-2022 nhằm phát triển hệ thống tính điểm nguy cơ dựa trên AI. Các biến số bao gồm loại nhiễm trùng, độ nặng của ổ loét, thời gian trì hoãn và khoảng cách đến bệnh viện. Hệ thống phân loại nguy cơ thấp (0-33), trung bình (34-66) và cao (67-100). Kết quả cho thấy thời gian trì hoãn trên 2 tuần là yếu tố dự báo độc lập mạnh nhất cho thất bại TPK, và khoảng cách trên 100km liên quan đến nguy cơ thủng giác mạc cao hơn. Mô hình AI đạt độ nhạy 82% và độ đặc hiệu 86%.
- Sàng lọc cộng đồng: Cần tích hợp các công cụ AI vào quy trình làm việc lâm sàng để phân tầng nguy cơ sớm.
- Giáo dục bệnh nhân: Tăng cường nhận thức về bệnh lý nhãn khoa, đặc biệt là các bệnh lý thầm lặng như Glaucoma.
- Tiếp cận công bằng: Cần các chương trình hỗ trợ đặc biệt cho phụ nữ và người dân ở vùng sâu vùng xa để cải thiện tỷ lệ tuân thủ điều trị.
- Công nghệ di động: Sử dụng các thiết bị di động và tele-ophthalmology để vượt qua rào cản địa lý trong sàng lọc.
Tài liệu tham khảo:
AIOC 2026, 2026, Free Paper Community Social Ophthalmology I, aioseditorproceedings, Video ID: pdwCP95IY-U.