Ứng dụng ức chế kép trong điều trị thoái hóa hoàng điểm tuổi già (AMD)

Bs Ngô Hữu Thế
15.11.26
Last Updated

Tại hội thảo AIOC 2026, Dr. Vivek Dave đã trình bày về vai trò của liệu pháp ức chế kép trong quản lý thoái hóa hoàng điểm tuổi già (AMD) và các bệnh lý võng mạc liên quan. Bài giảng tập trung vào cơ chế bệnh sinh của con đường Angiopoietin-2 (Ang2) và hiệu quả lâm sàng của faricimab trong việc cải thiện cấu trúc võng mạc và duy trì thị lực.

Cơ chế bệnh sinh và vai trò của ức chế kép

Trong sinh lý học bình thường, Angiopoietin-1 (Ang1) được biểu hiện liên tục để duy trì sự ổn định của mạch máu. Ngược lại, Ang2 bị điều hòa tăng trong các tình trạng bệnh lý, dẫn đến mất ổn định mạch máu, thúc đẩy sự di chuyển của bạch cầu, rò rỉ mạch máu và giải phóng các cytokine gây viêm. Trong khi VEGF thúc đẩy tân mạch và rò rỉ mạch máu, thì Ang2 đóng vai trò chính trong việc gây rò rỉ, viêm và xơ hóa. Việc sử dụng các thuốc ức chế kép (dual inhibition) nhắm vào cả VEGF-A và Ang2 giúp giải quyết bệnh lý một cách đa yếu tố, từ đó đạt được sự ổn định mạch máu tốt hơn và hiệu quả điều trị bền vững hơn so với việc chỉ ức chế đơn lẻ một con đường.

Kết quả từ nghiên cứu TENAYA và LUCERNE

Nghiên cứu TENAYA và LUCERNE (theo dõi 2 năm) đã chứng minh faricimab mang lại hiệu quả bền vững và cải thiện giải phẫu nhanh chóng với số lần tiêm ít hơn ở bệnh nhân AMD tân mạch so với aflibercept (nhóm chứng). Việc giảm tải lượng tiêm không chỉ giúp cải thiện kết quả lâm sàng mà còn tăng tính khả thi về kinh tế cho bệnh nhân, từ đó nâng cao sự tuân thủ điều trị và giảm nguy cơ bỏ trị. Các ca lâm sàng được báo cáo cho thấy sự cải thiện rõ rệt về cấu trúc võng mạc, bao gồm sự sụp đổ của các khoang nang và giảm dịch dưới võng mạc sau khi chuyển sang faricimab ở những bệnh nhân không đáp ứng tốt với các thuốc anti-VEGF trước đó.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Nghiên cứu đối chứngTENAYA và LUCERNE, 2 năm
Hiệu quả faricimabDuy trì hiệu quả, cải thiện giải phẫu nhanh, giảm số lần tiêm
So sánhTốt hơn aflibercept (nhóm chứng)
Vai trò PDTQuan trọng trong PCV, hạn chế do thiếu verteporfin
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh faricimab là lựa chọn ưu tiên cho các trường hợp tái phát hoặc không đáp ứng với anti-VEGF đơn thuần. Cần lưu ý rằng việc sử dụng faricimab trong tắc mạch máu võng mạc hiện chưa được phê duyệt chính thức dù có phản hồi lâm sàng tốt.

Giao thức điều trị và thực hành lâm sàng

Giao thức điều trị hiện tại được khuyến cáo là 3 liều tải (loading dose) ở khoảng cách hàng tháng, sau đó áp dụng chiến lược treat and extend (điều trị và kéo dài). Bác sĩ sẽ tiêm hàng tháng cho đến khi võng mạc khô hoặc đạt được sự ổn định về OCT và thị lực. Sau đó, khoảng cách giữa các lần tiêm có thể được kéo dài dần (từ 1 tháng lên 2 tháng, rồi 3 tháng). Nếu dịch tái phát, xuất hiện xuất huyết mới, thị lực giảm hoặc biến dạng hình ảnh (metamorphopsia), chu kỳ điều trị sẽ được lặp lại từ đầu. Đối với bệnh lý đa hình mạch máu hắc mạc (PCV), PDT vẫn có vai trò quan trọng nhưng bị hạn chế bởi sự sẵn có của thuốc nhuộm verteporfin.

  • Áp dụng 3 liều tải hàng tháng cho bệnh nhân AMD tân mạch mới.
  • Sử dụng chiến lược treat and extend để tối ưu hóa khoảng cách tiêm dựa trên sự ổn định của OCT.
  • Cân nhắc chuyển sang faricimab cho các trường hợp tái phát hoặc không đáp ứng với anti-VEGF truyền thống.
  • Theo dõi sát các dấu hiệu tái phát như dịch võng mạc, xuất huyết hoặc giảm thị lực để điều chỉnh chu kỳ tiêm kịp thời.

Tài liệu tham khảo:

Dr. Vivek Dave, 2026, Dual Inhibition in AMD how does it help, AIOC 2026 GP1, aioseditorproceedings, Video ID: ywkTNEm0A-w.

Xem thêm