Tại hội thảo AIOC 2026, Dr. Mona Khurana đã trình bày về vai trò của Laser Trabeculoplasty (SLT) như một lựa chọn điều trị đầu tay thay thế cho thuốc nhỏ mắt trong quản lý bệnh Glaucoma góc mở nguyên phát (POAG). Glaucoma là bệnh lý thần kinh thị giác tiến triển và là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa không hồi phục, dự kiến ảnh hưởng đến hơn 100 triệu người vào năm 2040.
Cơ chế tác động của SLT
SLT hoạt động thông qua việc hấp thụ chọn lọc năng lượng bởi các tế bào sắc tố trong mạng lưới bè (trabecular meshwork), giúp bảo tồn các tế bào lân cận. Cơ chế bao gồm lý thuyết cơ học: tổn thương nhiệt gây co rút collagen, làm giãn không gian giữa các dải mạng lưới bè, từ đó tăng cường lưu thông thủy dịch. Ngoài ra, SLT còn kích thích tuyển dụng đại thực bào đến vị trí điều trị, dẫn đến tái cấu trúc chất nền ngoại bào (ECM) và tăng phân chia tế bào mạng lưới bè. So với Argon laser trước đây, SLT cung cấp năng lượng thấp hơn, phản ứng mô nhẹ nhàng hơn và bảo tồn khả năng điều trị lặp lại.
Kết quả từ thử nghiệm LIGHT
Thử nghiệm LIGHT là một nghiên cứu đa trung tâm, ngẫu nhiên có đối chứng (RCT) so sánh SLT với thuốc nhỏ mắt như liệu pháp đầu tay cho bệnh nhân tăng nhãn áp và Glaucoma góc mở. Kết quả sau 3 năm cho thấy 74,2% bệnh nhân nhóm SLT không cần dùng thuốc. Sau 6 năm theo dõi, 70% bệnh nhân SLT vẫn duy trì tình trạng không dùng thuốc, với 55,5% cần một lần điều trị và 34,5% cần hai lần điều trị. Trong khi đó, 61,2% bệnh nhân nhóm dùng thuốc cần sử dụng một hoặc hai loại thuốc hàng ngày để đạt mục tiêu nhãn áp (IOP). SLT làm chậm tốc độ tiến triển thị trường khoảng 29% so với nhóm dùng thuốc.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu | tài liệu không nêu |
| Tỷ lệ không dùng thuốc (3 năm) | 74,2% nhóm SLT |
| Tỷ lệ không dùng thuốc (6 năm) | 70% nhóm SLT |
| Tỷ lệ cần 1 lần SLT (6 năm) | 55,5% |
| Tỷ lệ cần 2 lần SLT (6 năm) | 34,5% |
| Tỷ lệ dùng thuốc nhóm đối chứng (6 năm) | 61,2% |
| Giảm tốc độ tiến triển thị trường | 29% |
| Thời gian đạt mục tiêu IOP (nhóm thuốc) | 2,24 tháng |
| Thời gian đạt mục tiêu IOP (nhóm SLT) | 0,69 tháng |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh SLT giúp kiểm soát nhãn áp ổn định hơn, giảm thiểu sự phụ thuộc vào tuân thủ điều trị của bệnh nhân và giảm các đỉnh nhãn áp trong ngày (diurnal spikes). Hạn chế của SLT bao gồm sự phụ thuộc vào kỹ năng người thực hiện, thiết bị và khả năng tái phát sau thời gian dài.
Hướng đi tương lai và kết luận
Các hướng dẫn lâm sàng từ NICE, EGS và AOA hiện đã khuyến cáo SLT là lựa chọn điều trị đầu tay cho POAG. Công nghệ mới như Direct SLT (một quy trình laser tự động, không tiếp xúc) đang được phát triển để tăng khả năng tiếp cận điều trị. Việc tư vấn bệnh nhân về tầm quan trọng của tái khám là yếu tố then chốt, vì hiệu quả của SLT có thể giảm dần theo thời gian và cần được theo dõi sát sao để can thiệp kịp thời.
- Cân nhắc SLT như lựa chọn đầu tay thay vì thuốc nhỏ mắt cho bệnh nhân POAG mới chẩn đoán.
- Thực hiện điều trị 360 độ để đạt hiệu quả tối ưu theo dữ liệu từ thử nghiệm LIGHT.
- Tư vấn kỹ cho bệnh nhân về khả năng cần điều trị lặp lại và tầm quan trọng của việc tái khám định kỳ.
- Theo dõi sát nhãn áp và thị trường để phát hiện sớm các trường hợp cần can thiệp bổ sung.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Mona Khurana, 2026, AIOC 2026 - IC472-T- The Role of SLT as a Primary Treatment Option Versus Medication in Primary Open Angle Glaucoma, aioseditorproceedings, Video ID: gjW40DFXeXU.