Bài giảng tại hội thảo AIOC 2026 (IC472-T) của Dr. Arijit Mitra đã tổng quan về vai trò của YAG laser trong điều trị bệnh lý góc đóng, nhấn mạnh vào việc cá thể hóa điều trị dựa trên các bằng chứng lâm sàng hiện đại. Bệnh lý góc đóng (PACD) là một bệnh lý tiến triển, với tỷ lệ tiến triển từ PACS sang PAC là 22%, từ PAC sang PAC OHT là 38%, và từ PAC OHT sang PACG là 30.7%.
Vai trò của Laser Peripheral Iridotomy (LPI)
LPI là can thiệp phổ biến cho các trường hợp nghi ngờ góc đóng (PACS). Để đạt hiệu quả tối ưu, việc sử dụng kính tiếp xúc (như Abraham iridotomy lens với độ phóng đại 66D giúp tăng mật độ năng lượng 2.5x) là cần thiết để ổn định mắt và tập trung tia laser. Các nghiên cứu cũ của Dr. Spaeth chỉ ra rằng LPI bán phần gây ra 26% rối loạn thị giác, trong khi LPI toàn phần có tỷ lệ thấp hơn. Mặc dù nghiên cứu từ Arvind group (2018) cho thấy LPI an toàn với chứng loạn thị giác (visual dysphotopsias), tác giả vẫn khuyến cáo tránh LPI bán phần. Về mặt giải phẫu, các nghiên cứu sử dụng Casia 2 (2022) và DRI OCT Triton xác nhận LPI tạo ra sự thay đổi có thể định lượng được trong các thông số góc và đường cong mống mắt.
So sánh LPI và các phương pháp điều trị khác
So sánh giữa LPI và pilocarpine cho thấy LPI làm rộng góc tốt hơn, nhưng pilocarpine có hiệu quả giảm nhãn áp (IOP) cao hơn. Đối với tranh luận LPI so với lấy thủy tinh thể (cataract extraction), nghiên cứu Eagle trial ủng hộ lấy thủy tinh thể, tuy nhiên dữ liệu từ Cochrane database (2021) cho thấy bằng chứng về kết quả thuận lợi của lấy thủy tinh thể vẫn còn độ tin cậy thấp. Tác giả nhấn mạnh LPI không phải là điểm kết thúc, vì 21-28% bệnh nhân vẫn tiến triển sang PAC sau LPI. Các yếu tố nguy cơ cần theo dõi sát bao gồm: tuổi cao, IOP nền cao, độ sâu tiền phòng trung tâm/ngoại vi nông, chiều dài trục nhãn cầu ngắn, diện tích mống mắt lớn và thủy tinh thể dày.
Vai trò của Laser Iridoplasty
Iridoplasty được chỉ định trong các trường hợp góc đóng do mống mắt phẳng (plateau iris), chiếm khoảng 20-30% các trường hợp PACD. Kỹ thuật này sử dụng kích thước điểm lớn, công suất thấp trong 300-500 ms, với 20-25 điểm phân bố trên 360 độ. Trong các cơn cấp tính, iridoplasty giúp hạ IOP nhanh chóng trong 2 giờ đầu. Tuy nhiên, tác giả lưu ý rằng hiệu quả của iridoplasty có thể kéo dài dưới 4 năm và không có bằng chứng mạnh mẽ cho việc sử dụng trong góc đóng mãn tính. Ngoài ra, iridoplasty còn có ứng dụng thẩm mỹ (photo-ablative cosmetic iridoplasty) để làm sáng màu mống mắt trong các trường hợp thay đổi sắc tố do chấn thương hoặc sau phẫu thuật.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tỷ lệ tiến triển PACS sang PAC | 22% |
| Tỷ lệ tiến triển PAC sang PAC OHT | 38% |
| Tỷ lệ tiến triển PAC OHT sang PACG | 30.7% |
| Tỷ lệ rối loạn thị giác LPI bán phần | 26% |
| Tỷ lệ tiến triển sau LPI | 21-28% |
| Tỷ lệ plateau iris trong PACD | 20-30% |
| Số ca LPI cần để ngăn 1 ca PAC (ZAP trial) | 44 ca |
| Số ca LPI cần để ngăn 1 ca PACG (ZAP trial) | 126 ca |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026, Dr. Arijit Mitra; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh việc cá thể hóa điều trị thay vì áp dụng quy trình cứng nhắc. Hạn chế của tài liệu là dựa trên tổng quan các nghiên cứu cũ và mới, cần thận trọng khi áp dụng các con số từ ZAP trial vào thực hành lâm sàng tại các quần thể khác nhau.
- Ưu tiên sử dụng kính tiếp xúc khi thực hiện LPI để tăng độ chính xác và an toàn.
- Cân nhắc iridoplasty như một lựa chọn hỗ trợ trong các trường hợp góc đóng do mống mắt phẳng hoặc cần hạ nhãn áp cấp tốc.
- Không coi LPI là đích đến cuối cùng; cần theo dõi sát các yếu tố nguy cơ tiến triển như độ dày thủy tinh thể và độ sâu tiền phòng.
- Cá thể hóa chiến lược điều trị dựa trên đặc điểm giải phẫu góc tiền phòng thay vì chỉ dựa vào chẩn đoán PACD đơn thuần.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Arijit Mitra, 2026, Role of Yag Pi & laser Iridoplasty in Todays World- Who Real, AIOC 2026 - IC472-T, Video ID: qPPgVw718jo.