Tại hội thảo AIOC 2026, bài giảng IC56 của Dr. Suhas Haldipurkar đã trình bày chiến lược quản lý rách bao sau (Posterior Capsular Rupture - PCR) trong phẫu thuật Phaco, nhấn mạnh việc chuyển đổi từ trạng thái hoảng loạn sang xử trí chính xác để bảo vệ thị lực bệnh nhân. PCR là biến chứng có khả năng gây suy giảm thị lực nghiêm trọng, đặc biệt khi nhân thủy tinh thể vẫn còn trong túi bao (in situ), làm tăng nguy cơ mất dịch kính, rơi nhân và bong võng mạc.
Nhận diện dấu hiệu rách bao sau trong phẫu thuật
Các dấu hiệu trong phẫu thuật (intraoperative signs) cảnh báo PCR bao gồm: tiền phòng đột ngột sâu hơn, phản xạ đỏ (red reflex) thay đổi thoáng qua, dòng dịch chuyển hướng hoặc xuất hiện nhiễu loạn đột ngột. Ngoài ra, phẫu thuật viên cần chú ý đến sự mất khả năng theo dõi của nhân (loss of lens followability), nhân không xoay, nghiêng một cực hoặc có hiện tượng tụt nhân một phần. Việc quan sát thấy hiện tượng "pupillary snap" là dấu hiệu quan trọng đòi hỏi sự tỉnh táo và phản ứng kịp thời của phẫu thuật viên.
Chiến lược xử trí và kỹ thuật giàn giáo thủy tinh thể
Khi xảy ra PCR, mục tiêu ưu tiên là làm sạch dịch kính và các mảnh nhân khỏi tiền phòng để tránh các biến chứng như phù hoàng điểm dạng nang (Cystoid Macular Edema - CME), bong võng mạc hoặc viêm nội nhãn (endophthalmitis). Phẫu thuật viên cần giữ bình tĩnh, dừng phaco, bơm chất nhầy (viscoelastic) qua cổng phụ để ổn định tiền phòng. Kỹ thuật giàn giáo thủy tinh thể (lens scaffold) được thực hiện bằng cách đặt một thủy tinh thể ba mảnh (three-piece lens) vào rãnh (sulcus) để ngăn cách dịch kính, sau đó tiếp tục lấy nhân còn lại. Sau khi hoàn tất, cần thực hiện cắt dịch kính trước (anterior vitrectomy) với cài đặt tốc độ cắt cao, áp lực hút thấp để giảm lực kéo lên võng mạc.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Mục tiêu chính | Làm sạch an toàn dịch kính và mảnh nhân |
| Mục tiêu phụ | Đặt thủy tinh thể ổn định để đạt kết quả khúc xạ |
| Cài đặt vitrectomy | Tốc độ cắt cao, áp lực hút thấp |
| Chất hỗ trợ | Triamcinolone để nhuộm và quan sát dịch kính |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh việc không nên hoảng loạn và cần có kế hoạch dự phòng. Việc sử dụng triamcinolone để nhuộm dịch kính là một kỹ thuật hữu ích để tránh hiện tượng "cheese wiring" (cắt đứt dịch kính gây lực kéo). Cần lưu ý rằng việc đặt thủy tinh thể vào rãnh khi chưa làm sạch dịch kính đòi hỏi kỹ năng kiểm soát tốt để tránh kẹt dịch kính vào thủy tinh thể.
- Giữ bình tĩnh, không rút dụng cụ đột ngột khi phát hiện PCR.
- Sử dụng chất nhầy để ổn định tiền phòng trước khi thực hiện các bước tiếp theo.
- Áp dụng kỹ thuật giàn giáo thủy tinh thể để ngăn cách dịch kính trước khi lấy nhân.
- Sử dụng triamcinolone để xác định chính xác vị trí dịch kính prolapse.
- Luôn ưu tiên an toàn của bệnh nhân, không ngần ngại chuyển tuyến hoặc nhờ hỗ trợ nếu vượt quá khả năng xử lý.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Suhas Haldipurkar, 2026, When the Curtain Falls Turning Pcr Panic Into Precision, AIOC 2026 IC56, aioseditorproceedings, Video ID: q4l3aUaQ1hY.